Aşırı stres, günlük yaşamımız boyunca sıklıkla karşılaştığımız bir durumdur ve genellikle bir çoğumuz stresin etkilerini fark etmeden aşırı stresle birlikte yaşamış oluruz. İş yaşantısı, geçinme kaygısı, ikili ilişki problemleri, beklentiler ve hayat şartlarının yoğunluğu vücudumuzdaki stres seviyesini oldukça arttırır. Aşırı stres belirtileri sadece zihnimizi yormaz; fiziksel ve mentalin birliğinde kişinin yaşam kalitesini düşürür. Uzun süre başa çıkamadığımız stres, vücudu sürekli tetikte tutar, bağışıklığımızı zayıflatır ve uyumada güçlük çekmemize sebep olur. Hiç geçmeyen baş ağrıları, mide rahatsızlıkları, kas ağrıları ve tükenmişlik gibi belirtilere sahiptir. Bu belirtiler bazen kronik bir rahatsızlık gibi görünse de bunun asıl sebebi aşırı strestir.
Sürekli olarak stres yaşayan bireylerde zihinsel belirtilerde belirgindir. Konsantre olmakta zorluk yaşamak, dikkat toplayamama, hatırlamada güçlük çekme, kararsızlık ve zihinsel bulanıklık sıkça görülür. Bu sebeple birey iş temposuna uyum sağlayamaz ve günlük rutin görevlerini yerine getirmekte zorluk yaşayabilir. Duygu durumunda dalgalanmalar, motive olmakta zorluk, sürekli tetikte olma durumu ve huzursuzluk hissi stresin duygusal yönleridir. Bu belirtiler fark edildiği zaman ertelemek ve geçiştirmek yerine stres yönetimiyle ilgili önlem alınmalıdır. Hayatı yaşama şeklimizde yapacağımız ufak değişikliklerin bile stresi azaltmada çok büyük önemi vardır: kaliteli uyku, meditasyon, uzman destegi ve sorumluluk bilincimizi arttırmak stresi azaltır. Çünkü aşırı stres ne kadar erken farkedilirse o kadar hızlı ve kolay bir şekilde kontrol altına alınabilir.
Ağır Stres Belirtileri
Aşırı stres yaşamak bireyin ağır stres dönemine geçmesine neden olur ve bu aşamada stresin etkileri çok daha yoğun hissedilir. Ağır stres belirtileri; beden ve zihni ciddi şekilde yıpratır. Öncelikle fiziksel şikayetler kendini gösterir: kalp çarpıntısı, solunum güçlüğü ve kas gerginliği sıkça görülür. Uyku düzeni tamamen bozulmaya başlar, kişi kaliteli uyku uyuyamaz ve geceleri sık sık uykusundan uyanma durumu yaşar. Enerjisi düşer ve tükenmişlik hissi kalıcı hale gelir. Bir süre sonra yeme bozuklukları da ortaya çıkabilir; bazıları aşırı yemeye yönelirken bazılarının ise tamamen iştahı kapanabilir.
Bu belirtileri hafife almamak gerekir; çünkü ağır stres yaşayan bireylerde depresyon, anksiyete ve panik atak görülebilir. Bu sebeple bir uzmandan destek almak, yaşama tarzımızdaki alışkanlıklarımızı iyi haliyle değiştirmek, strese neden olan etmenleri belirlemek ve yaşadığımız duygu yükünü paylaşmak iyileşme sürecimizi hızlandırır.
Duygusal Stres Belirtileri
Duygusal stres belirtileri, stresin iç dünyamızda yarattığı yükün en belirgin şekilde görünen yansımalarıdır. Fazla gerginlik, tahammülsüzlük, kaygı, suçluluk hissi ve aniden değişen duygular bu süreçte fazlasıyla yaşanır. Bireyin hiçbir sebep yokken morali bozulabilir ve kendi içsel dünyasında bir baskı hissedebilir. Duygusal stres, motivasyon düşüklüğüne sebep olur; kişi eskiden keyif alarak yaptığı şeylerden zevk almamaya başlar. Özgüven eksikliği yaşayabilir, olumsuz düşünceler olumlu düşüncelerinin önüne geçebilir ve kişi kendini çaresiz hissedebilir.
Duygusal belirtiler sadece ruh halimizi değil iletişim yeteneğini ve çevreyle olan ilişkileri de etkiler. Birey normalde olduğundan çok daha kırılgan bir yapıya bürünür, tartışmalara açık olur ve sosyal çevrelerinden uzaklaşırlar. Zamanla kendilerini soyutlayıp yalnızlaşmaya başlarlar ve kendilerini dış dünyaya kapatırlar. Bu durum kişide huzursuzluk hissine sebep olur.
Duygusal stresin etkilerini azaltmak için önce stresin kaynağını fark etmek gerekir. Duyguları bastırmak yerine kabul etmek, paylaşmak ve anlamlandırmaya çalışmak bireyde rahatlama sağlar. Ayrıca egzersiz yapmak, nefes çalışmaları, doğa yürüyüşleri, düzenli uyku ve çevre desteği duygusal açıdan toparlanmamıza destek sağlar. Gerek olursa psikolojik destek almak uzun vadeli olarak en etkili çözüm yolu olacaktır.
Aşırı stres belirtileri fark edildiği zaman önlem almak, ağır stresin ortaya çıkmasını durdurur ve duygusal stres yükünü azaltır. Yaşamımızın dengede kalması, ruhumuza iyi gelen alışkanlıklar ve bilinçli farkındalık ile stresi yönetebiliriz. Bu sayede birey hem zihinsel hem duygusal hem de fiziksel açıdan güçlenir.
